Kiedy dziewczyna staje się kobietą

przejdź do kalkulatora dni płodnych


W odległych zakątkach świata kobiecość i rola kobiety w społeczeństwie bywa różnie definiowana. W tradycji danej społeczności ściśle określone jest, kiedy dziewczyna osiąga dojrzałość, kim będzie jej mąż oraz czy będzie jedyną czy może czwartą żoną? Przyznaję, że wiele razy byłam bardzo zaskoczona poglądami i tradycjami panującymi wśród mieszkańców!

W życiu każdej dziewczynki szczególnie ważnym momentem jest pierwsza miesiączka, która jest symbolem dorastania, przeistoczenia się w "pełnowartościową" kobietę. W wielu plemionach towarzyszy temu obrzęd inicjacji. Są też plemiona, np. Sewa w Środkowej Afryce, gdzie nie czeka się z inicjacją do pierwszej menstruacji — przeprowadza się ją w momencie pojawienia się zarysu piersi.

Miałam okazję uczestniczyć w uroczystości inicjacji w Kenii. Jej bohaterki (trzy dziewczynki) noc poprzedzającą obrzędy musiały spędzić w wydzielonej chacie, gdzie przebywały pod nadzorem specjalnej opiekunki, a ich sny to rodzaj wróżby — zinterpretowane przez szamana stanowią wytyczne na przyszłość.

Następnego wieczoru, kiedy cała wioska bawiła się i tańczyła przy dźwięku bębnów, spożywają wino bananowe, ubrane na biało dziewczęta (czego już oglądać nie mogłam) poddane zostały zabiegowi obrzezania (środkiem znieczulającym były m.in. lokalne pokrzywy powodujące odrętwienie ukrwionych narządów). Po operacji dziewczęta są uważane za nieczyste i muszą przebywać jeszcze przez pół roku w izolacji. W tym czasie nie mogą kontaktować się z mężczyznami, za to towarzyszące im opiekunka i starsze kobiety przekazują tajniki kobiecego życia - od obowiązków gospodarskich po sprawy dotyczące seksu. Podobne ceremonie inicjacji praktykują też plemiona indiańskie. W plemieniu Oglala bywa, że dumna rodzina wiesza w widocznym miejscu materiał z pierwszą krwią menstruacyjną córki, chwaląc się w ten sposób z osiągnięciem przez nią dojrzałości. U żyjących w Panamie Indian Kuna, gdy dziewczynka powie o pierwszej miesiączce swojej mamie, ta przekazuje informację ojcu dziewczynki, który z kolei chwali się wodzowi wioski, po czym wieść dociera do wszystkich mieszkańców. W ramach spontanicznie organizowanego święta, żonaci mężczyźni budują rytualny pokoik zwany surba, w którym dziewczynka siedzi tak, by nie dotykać ziemi. Czwartego dnia wieczorem rozpoczyna się biesiada i rytualne wypalenie fajki. Punktem kulminacyjnym jest pomalowanie całego ciała bohaterki ceremonii na niebiesko, co jest symbolem panieństwa. Od tej pory rozpoczyna się trwający rok okres izolacji młodej kobiety od mężczyzn — jest to czas na zgłębianie tajników kobiecości. W różnych plemionach z izolacją wiążą się ograniczenia — np. jest plemię w którym dziewczyna musi stale kucać (dzięki czemu ma mieć płaski brzuch), a wodę może pić wyłącznie przez rurkę. Czas izolacji zależy od lokalnych tradycji — u australijskich Aborygenów jest to zaledwie 3 dni, w Kambodży nawet kilka lat.

Choć w dalekich zakątkach świata środki higieny są dostępne na sklepowych półkach, nie oznacza to, że miejscowe kobiety powszechnie z nich korzystają. Dla wielu z nich zbyt dużą barierę stanowi cena, dlatego też wciąż powszechne jest stosowanie metod tradycyjnych, przekazywanych z pokolenia na pokolenie. W użyciu są zwitki trawy lub siana, kłębki bawełny, czy własnoręcznie szyte i prane wkładki materiałowe, w których np. umieszcza się popiół. Niekiedy inicjacji towarzyszą jeszcze inne obrzędy, takie jak skaryfikacja (łac. scarificare - drapać; ang. scar - blizna) polegająca na nacinaniu ciała, wydrapywaniu czy wypalaniu skóry tak, aby blizny stworzyły typowy dla danego plemienia znak. Dotyczy to obu płci, przy czym owy "tatuaż" może być wykonany w różnych miejscach - na twarzy (częste np. w Sudanie czy Nigerii), na ramionach, piersiach czy pośladkach. Bywa też, że do blizny celowo wsypuje się jeszcze popiół lub glinę, aby wzór był wyraźny. Są również plemiona, które podczas inicjacji praktykują rytualną deflorację dziewczyny. Osoba, która jej dokonuje (kobieta lub mężczyzna) posługuje się przy tym kijem lub palcem, a u Aborygenów australijskich specjalnym bumerangiem.

Jeszcze bardziej szokujące jest obrzezanie kobiet, powszechnie stosowane w wielu krajach afrykańskich, zwłaszcza w Kenii, Tanzanii, Somalii, Nigerii czy Sudanie. Statystyki ONZ mówią, że aktualnie, żyje 130 mln kobiet, które zostały obrzezane. Dziennie rytuałowi poddawanych jest ok. 6 tys. dziewcząt (zwykle w czasie inicjacji, ale niekiedy dokonuje się tego też i u młodszych dziewcząt, nawet 5-6 letnich).

Okres, czyli choroba księżycowa

Menstruacja, albo po prostu okres. Każda z nas słyszała o miesiączce, czyli o comiesięcznym krwawieniu z dróg rodnych. Jakkolwiek poważnie to brzmi, jest to naturalny i z pewnością oswojony przez niemal każdą z nas temat. Cykl miesiączkowy jest nierozłącznym, naturalnym elementem biologicznym każdej kobiety. To dowód na to, że dziewczyna staje się kobietą i jest zdolna do wydania potomstwa. Właśnie dlatego prawidłowe cykle menstruacyjne są tak ważne, także dla psychiki kobiet. A patrząc na miesiączkę z biologicznego punktu widzenia, jest ona złuszczaniem się i wydalaniem przez pochwę fragmentów błony śluzowej jamy trzonu macicy, w której nie zagnieździło się zapłodnione jajo płodowe, co przejawia się kilkudniowym krwawieniem.

Średnio, dziewczyny zaczynają miesiączkować około dwunastego roku życia (statystycznie: 12,7 lat), ostatnia miesiączka pojawia się około 51 roku życia. Wtedy rozpoczyna się menopauza. Przez pierwsze 2 lata od rozpoczęcia miesiączkowania, a także w ciągu 3 lat przed menopauzą, miesiączki są najbardziej nierównomierne. Prawidłowy czas trwania cyklu waha się między 21 a 35 dniami, średnio wynosi 28 dni. Tak naprawdę, tylko około 15% kobiet ma 28 dniowe cykle menstruacyjne, a jakiekolwiek odchylenia (do 7 dni, czyli wahania między 21-35 dniami), są uznawane za całkowicie normalne.

Kiedyś krwawienie miesiączkowe nazywane było "chorobą księżycową" lub "chorobą miesięczną" - już od prawieków ludzie dostrzegli związek czasowy między cyklem kolejnych faz księżyca, a cyklem miesiączkowym kobiet. Stały, jednakowy, niezmienny sposób zmian postaci księżyca odpowiada dokładnie cyklom w jakim funkcjonują organizmy kobiet.

Przyjrzyjmy się mu bliżej. Cykl menstruacyjny rozpoczyna się w pierwszym dniu krwawienia i utrzymuje przeciętnie 4 dni.

W pierwszej fazie cyklu, która trwa zazwyczaj 9 dni, następuje odnowa błony śluzowej macicy. W jajnikach dojrzewają jeden, niekiedy dwa pęcherzyki, osiągając średnicę 10 milimetrów. Jeśli cykle są bardzo regularne, 28-dniowe, zwykle 14 dnia dojrzały pęcherzyk pęka, uwalniając komórkę jajową. Wtedy mówimy o owulacji. Komórka jajowa zostaje wychwycona przez strzępki otaczające ujście brzuszne jajowodu i niezapłodniona pozostaje w jego świetle około 4 dni. Następnie zostaje wydalona do jamy macicy, gdzie ulega rozpadowi (cytoliza) i wchłonięciu. Rozpoczyna się druga faza cyklu, której czas trwania wynosi kolejne 14 dni. Charakteryzuje się ona maksymalną, wynoszącą ok. 6 milimetrów - grubością błony śluzowej macicy. Narząd przygotowany jest do przyjęcia i zagnieżdżenia się w jego jamie zapłodnionej komórki jajowej. Cały ten skomplikowany proces dokonuje się cyklicznie pod wpływem elementów składowych układu: mózgu, przysadki mózgowej i jajników.

Faza cyklu Czas trwania Co się dzieje
miesiączka 4-5 dni złuszczanie się wśród krwawienia błony śluzowej jamy trzonu macicy, gdzie nie zagnieździło się zapłodnione jajo płodowe
faza folikularna 9 dni w jajniku wzrasta i dojrzewa pęcherzyk z komórka jajową. Błona śluzowa jamy trzonu macicy zaczyna się rozrastać.
owulacja 1 dzień uwolnienie z pęcherzyka jajnikowego dojrzałej komórki jajowej wychwyconej następnie przez strzępki ujścia brzusznego jajowodu
faza lutealna 14 dni przerosła błona śluzowa jamy trzonu macicy przygotowana jest do przyjęcia zapłodnionej komórki jajowej.

podobne artykuły:

Gender medicine, czyli medycyna płci

Kobietę od mężczyzny odróżnia coś więcej niż tylko pierwszo i drugorzędne cechy płciowe. Dlatego powstała nowa gałąź medycyny.

Kiedy wykonać test ciążowy?

Cykl menstruacyjny kobiety składa się z dni płodnych (jajeczkowanie) oraz dni nie płodnych (menstruacja) kiedy są niskie szanse zajścia w ciąże.

Pierwsza wizyta u ginekologa

Badanie ginekologiczne pomaga wcześnie wykryć wszelkie nieprawidłowości i tym samym zapobiec chorobom, które często grożą powikłaniami.